Historia

Sochocin to miejscowość położona nad rzeką Wkrą w odległości 10 km na północny wschód od Płońska. Pod koniec XIV w. był on własnością prywatną. Prawa miejskie chełmińskie nadał mu, poprzez przywilej, w 1385 roku Książę Janusz I. W 1480 roku przeszedł on w ręce księcia Janusza II. W 1942 r. ponowiono prawa miejskie dla Sochocina, przy czym zyskał on, zezwolenie na odbywanie 2 jarmarków rocznie, zaś trzy lata później stał się on siedzibą powiatu. Po śmierci ostatniego z książąt mazowieckich w 1526 roku nastąpiła inkorporacja księstwa mazowieckiego do Korony Polskiej. Sochocin przeszedł pod panowanie królewskie. W 1616 roku miasto włączono w skład dóbr stołowych królewskich starostwa wyszogrodzkiego. Z niego wydzielono starostwo nowomiejskie, w skład którego wszedł Sochocin. W 1677 roku Jan III Sobieski potwierdził nadania miejskie i udzielił kolejnych. Wiek później dzierżawcą Sochocina jest Kazimierz Krasiński. W wyniku trzeciego rozbioru w 1795 roku powiat sąchocki został włączony do powiatu płockiego. W 1869 roku władze carskie odebrały Sochocinowi prawa miejskie. Od tego momentu Sochocin występuje jako siedziba gminy. W okresie międzywojennym Sochocin należy do powiatu płońskiego, województwa warszawskiego, zaś od 1939 roku do Rejencji Ciechanowskiej. Po wojnie wszedł on w skład województwa warszawskiego. W latach 1975-1998 administracyjnie gmina Sochocin należała do województwa ciechanowskiego, zaś obecnie do województwa mazowieckiego.

Sochocin był miejscowością typowo rolniczą ze słabo rozwiniętym rzemiosłem i handlem. Niewielkie ożywienie nastąpiło w latach konstytucyjnych Królestwa.

Historia guzików sochocińskich z muszli sięga lat 70 XIX wieku. Wtedy to w Łodzi i Warszawie zaczęły powstawać fabryki produkujące konfekcję. Nastąpiło zapotrzebowanie na guziki. Jako pierwsi w Sochocinie tą profesją zaczęli trudnić się Żydzi. Surowiec, a mianowicie muszle, wyławiano z okolicznej Wkry, w późniejszym czasie sprowadzano je z miejscowości położonych nad Narwią, Bugiem i Wisłą. Pod koniec XIX wieku produkcją guzików z muszli w Sochocinie zajmowało się ok. 450 osób. Guziki z muszli produkowano w domach, zajmowały się tym wielopokoleniowe rodziny. Maszyny używane do produkcji guzików tj: borownie, tokarnie i dziurkarnie, były kupowane w Polsce oraz sprowadzane z zagranicy między, innymi z Wiednia.

Produkcja guzików odbywała się w sześciu etapach

•  zbiór muszli
• wycinanie z muszli krążków
• obróbka krążków – wykonywanie w nich wgłębień
• wycinanie dziurek w krążkach
• czyszczenie w bębnach
• naszywanie na kartoniki

Guzikami z muszli handlowano m.in. w Warszawie, Łodzi, Petersburgu.

Inspiracją do podjęcia działań w celu utworzenia wystawy byli sami mieszkańcy, którzy z sentymentem wspominają proces produkcji guzików, opowiadają wiele historii rodzinnych oraz anegdot związanych z tą profesją. Ofiarowali również na rzecz izby wiele maszyn, guzików i pamiątek rodzinnych.

W tytule wystawy stałej pn. „ Z bogactw natury - sochocińskie guziki” został podkreślony fakt, że guziki produkowano siłą ludzkich rąk z surowca naturalnego - muszli.

Ekspozycja składa się z dwóch części:

W pierwszej części na planszach ukazana jest historia Sochocina jako miasta i wsi. Zamieszczone są również fotografie mieszkańców produkujących guziki.

W drugiej części prezentowana jest technologia produkcji guzika w aranżacji pomieszczenia kuchennego.

Guziki z muszli rzecznej i morskiej - niepozorne przedmioty – były produkowane przez mieszkańców Sochocina ponad 100 lat.

Ideą ekspozycji jest pragnienie ocalenia od zapomnienia historii unikalnego rzemiosła, charakterystycznego dla Sochocina. To także próba wskrzeszenia tradycji i ludzi, którzy kształtowali oblicze miejscowości nad Wkrą.

     Sochocin zaprasza do zwiedzania Izby Pamiątkowej Guzikarstwa i podziwiania uroków mazowieckiego krajobrazu.